Il mussavia
L’intelligenza artifiziala (IA) porta novas pussaivladads e novas sfidas per il schurnalissem.
Spezialmain ils programs dad IA generativa èn abels da crear differents cuntegns plausibels (text, maletg, tun) che stgaffeschan in ferm «effect da realitad». Schurnalistas e schurnalists ston perquai esser precauts e modests cun il diever da tals programs per garantir in schurnalissem degn da confidenza.
La «Decleraziun dals duairs e dals dretgs da las schurnalistas e dals schurnalists» (sequent: «Decleraziun») cuntegna numerusas directivas che valan era per l’utilisaziun correcta da programs dad IA generativs.
En quest connex constatescha il il Cussegl svizzer da la pressa:
1. Tar texts, maletgs, audios, videos ed ulteriurs elements generads artifizialmain èn en ultima instanza adina schurnalistAs e redacziuns responsablas ch’ils standards etics professiunals vegnan respectads. Texts u passaschas da texts creads cun programs dad IA dastgan perquai vegnir utilisads be da moda spargnusa e conscienta da la problematica, e ston vegnir examinadas en moda severa tenor ils criteris schurnalistics usitads (vardaivladad, exactadad, fidadadad) avant la publicaziun. La moda da lavurar schurnalisticamain resta la medema – era cun utilisar programs dad IA. Ella s’orientescha a la tschertga da la vardad e pretenda in diever correct da las funtaunas.
- cifra 1 da la «Decleraziun» / directiva 1.1 (tschertga da la vardad)
- cifra 3 da la «Decleraziun» / directiva 3.1 (tractament da las funtaunas)
2. Cuntegns creads cun programs dad IA èn da declerar sco tals. Il Cussegl da la pressa recumonda transparenza maximala en quest reguard. Redacziuns duessan inditgar explicitamain, nua e co ch’ellas applitgeschan instruments dad IA.
3. Las funtaunas, sin las qualas sa basan ils cuntegns generads a moda artifiziala, ston medemamain esser enconuschentas, valitadas e numnadas sco tar ina contribuziun schurnalistica «tradiziunala».
4. Maletgs, tuns u videos generads a moda artifiziala na dastgan mai manar en errur u chaschunar confusiuns pervia da lur sumeglientscha cun la realitad.
- cifra 4 da la «Decleraziun»
5. I na dastgan vegnir endatadas naginas datas confidenzialas, persunalas u en autra moda sensiblas en programs dad IA, senza che la controlla davart l’ulteriura utilisaziun da las datas saja garantida. Viceversa sto era vegnir examinà, sche l’utilisaziun da datas che sa refereschan a persunas ch’il program dad IA metta a disposiziun, èn legitimas.
- cifra 7 da la «Decleraziun»
6. Ils dretgs d’auturAs ston vegnir respectads. Cuntegns (texts, maletgs, audios, videos ed auters elements) ch’in program dad IA surpiglia da funtaunas existentas ston vegnir citads tenor ils criteris usitads tar la publicaziun.
- cifra 4 da la «Decleraziun» / directiva 4.7 (plagiat)
Il Cussegl svizzer da la pressa è conscient dal svilup fitg spert en quest sectur e vegn ad examinar ses mussavia e sias directivas (obligaziuns e dretgs) regularmain ed als adattar tenor basegn.
(deliberà dal plenum dal Cussegl svizzer da la pressa ils 17 da schaner 2024)