{"id":11666,"date":"2018-06-06T10:23:42","date_gmt":"2018-06-06T08:23:42","guid":{"rendered":"https:\/\/presserat.ch\/?page_id=11666"},"modified":"2018-06-06T10:23:42","modified_gmt":"2018-06-06T08:23:42","slug":"decleraziun-dals-duairs-e-dals-dretgs-da-las-schurnalistas-e-dals-schurnalists","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/presserat.ch\/rm\/journalistenkodex\/decleraziun-dals-duairs-e-dals-dretgs-da-las-schurnalistas-e-dals-schurnalists\/","title":{"rendered":"Decleraziun dals duairs e dals dretgs da las schurnalistas e dals schurnalists"},"content":{"rendered":"

Preambel<\/h3>\n

Il dretg a l\u2019infurmaziun, a la libra expressiun da las opiniuns ed a la critica \u00e8 in dretg uman fundamental. Schurnalistas e schurnalists segireschan il discurs necessari en la societad. Da quella obligaziun derivan lur duairs e dretgs. La responsabladad da las schurnalistas e dals schurnalists vers il public ha prioritad avant tuttas autras responsabladads, en particular er avant quellas vers lur patruns u vers organs statals. Las schurnalistas ed ils schurnalists s\u2019impegnan voluntarmain da respectar las reglas da cumportament fixadas en la decleraziun dals duairs che suonda. Per ademplir ils duairs schurnalistics en independenza ed en la qualitad pretendida dovri cundiziuns generalas; quellas \u00e8n formuladas en la decleraziun dals dretgs che suonda. Schurnalistas e schurnalists considereschan sco lur duair da suandar loialmain ils princips da questa decleraziun. Els renconuschan las leschas da lur pajais, acceptan dentant en dumondas professiunalas mo il giudicat da lur collegas da lavur, dal cussegl da pressa u d\u2019auters organs legitimads da s\u2019exprimer en dumondas eticas professiunalas. Surtut refusan els mintga intervenziun dal stadi u d\u2019autras instituziuns. Rapportar cun fairness vul dir publitgar almain ina curta resumaziun da la posiziun dal cussegl da la pressa en l\u2019agen medium, er cur che quel \u00e8 pertutg\u00e0.<\/p>\n

Decleraziun dals duairs da las schurnalistas e dals schurnalists<\/h3>\n

Las schurnalistas ed ils schurnalists che rimnan, selecziuneschan, redigian, interpreteschan e commenteschan infurmaziuns resguardan il princip da fairness concernent las funtaunas, las persunas pertutgadas e la publicitad. Ellas\/els considereschan ils suandants duairs sco essenzials:<\/p>\n

    \n
  1. Tschertgar la vardad e sa basar sin il dretg da la publicitad d\u2019intervegnir la vardad, senza resguard sin las consequenzas che quai pudess avair per els sezs.<\/li>\n
  2. Defender la libertad d\u2019infurmaziun, la libertad da commentar e crititgar sco er l\u2019independenza e la dignitad professiunala.<\/li>\n
  3. Publitgar mo infurmaziuns, documents, maletgs u registraziuns sonoras da funtaunas enconuschentas ad ellas\/els. Betg supprimer infurmaziuns u elements essenzials d\u2019ina istorgia. Betg sfalsifitgar texts, documents, maletgs u registraziuns sonoras e n\u2019er betg opiniuns exprimidas da persunas. Infurmaziuns betg confirmadas e cumbinaziuns da material fotografic u sonor tar ina montascha \u00e8n explicitamain d\u2019inditgar sco talas.<\/li>\n
  4. Betg sa servir da metodas dischonestas enten rimnar infurmaziuns, tuns, maletgs u documents. Betg manipular u laschar manipular els cun l\u2019intent da sfalsifitgar l\u2019original. Renunziar a mintga furma da plagiat.<\/li>\n
  5. Rectifitgar mintga communicaziun publitgada che sa mussa facticamain incorrecta.<\/li>\n
  6. Mantegnair il secret professiunal e betg revelar la funtauna d\u2019infurmaziuns confidenzialas.<\/li>\n
  7. Respectar la vita privata da persunas, nun che l\u2019interess public pretendia il cuntrari. Tralaschar accusas anonimas e nunfundadas.<\/li>\n
  8. Respectar la dignitad umana e renunziar a referiments discriminants en texts, maletgs u documents sonors che pertutgan l\u2019origin etnic u naziunal da persunas, lur religiun, schlattaina, orientaziun sexuala, malsognas sco er impediments corporals u spiertals. Respectar la tribulaziun da las victimas ed ils sentiments da las persunas che stattan datiers da quellas en texts, maletgs e tuns che pertutgan guerras, acts terroristics, accidents e catastrofas.<\/li>\n
  9. Betg acceptar avantatgs u empermischuns che pudessan limitar l\u2019independenza professiunala e l\u2019expressiun da l\u2019atgna opiniun.<\/li>\n
  10. Evitar en la lavur schurnalistica mintga furma da reclama commerziala e betg acceptar cundiziuns davart dad inserentas ed inserents.<\/li>\n
  11. Acceptar directivas schurnalisticas sulettamain da las persunas responsablas da l\u2019atgna redacziun e mo sche quellas na stattan betg en cuntradicziun cun la Decleraziun dals duairs da las schurnalistas e dals schurnalists.<\/li>\n<\/ol>\n

    Decleraziun dals dretgs da la schurnalistas e dals schurnalists<\/h3>\n
      \n
    1. Per pudair ademplir lur duairs ston schurnalistas e schurnalists avair almain ils suandants dretgs:
      \nIl dretg d\u2019access liber a tuttas funtaunas d\u2019infurmaziun e la libertad da retschertgar libramain tut ils fatgs d\u2019interess public; zuppentar fatgs publics u privats envers schurnalistas e schurnalists po vegnir fatg valair mo excepziunalmain e mo cun declerar cleramain ils motivs.<\/li>\n
    2. Il dretg da betg far u exprimer insatge che cuntrafa a lur princips professiunals u a lur conscienza. Da questa tenuta n\u2019astgan sa resultar nagins dischavantatgs.<\/li>\n
    3. Il dretg da refusar mintga directiva e mintga interferenza che cuntrafa a la lingia editoriala dals organs d\u2019infurmaziun per ils quals els lavuran. Questa lingia editoriala sto vegnir communitgada a scrit avant lur engaschament; ina midada unilaterala u la revocaziun da quella n\u2019\u00e8 betg lubida e vegn considerada sco ina violaziun dal contract.<\/li>\n
    4. Il dretg da transparenza davart las cundiziuns da proprietad da lur patrun. Il team da redacziun ha il dretg da vegnir infurm\u00e0 a temp e consult\u00e0 avant mintga decisiun cun influenza futura sin l\u2019interpresa. En particular duain las commembras ed ils commembers da la redacziun vegnir infurmads e consultads avant decisiuns definitivas che midan fundamentalmain la cumposiziun u l\u2019organisaziun da la redacziun.<\/li>\n
    5. Il dretg ad ina furmaziun ed ad in perfecziunament professiunal adequat.<\/li>\n
    6. Il dretg a cundiziuns da lavur definidas cleramain en in contract da lavur collectiv. Quel duai includer il dretg dad esser activ en organisaziuns professiunalas senza che quai chaschunia dischavantatgs persunals.<\/li>\n
    7. Il dretg ad in contract d\u2019engaschament che garantescha la segirtad materiala e morala. En particular duai ina remuneraziun, che tegna quint da la funcziun, la responsabladad e la posiziun sociala, segirar l\u2019independenza da schurnalistas e schurnalists.<\/li>\n<\/ol>\n

      Questa \u201cDecleraziun\u201d \u00e8 vegnida approvada en la seduta constitutiva da la \u201cFundaziun Cussegl svizzer da la pressa\u201d dals 21 da december 1999 e revedida en la seduta dal Cussegl da fundaziun dals 5 da zercladur 2008.<\/p>\n

      Il Cussegl svizzer da la pressa \u00e8 vegn\u00ec fund\u00e0 il 1977. Oz vegn el purt\u00e0 dad ina fundaziun, a la quala fan part las trais associaziuns sindicalistas da schurnalists (Impressum, Syndicom, SSM Sindicat svizzer da medias da massa), la conferenza dals schefredacturs, l\u2019associaziun svizra dals editurs da gasettas e la SRG SSR. Il cussegl svizzer da la pressa sa cumpona da 15 schurnalist(a)s e sis commembers dal public.El vegn eleg\u00ec dal cussegl da fundaziun. Il cussegl da pressa accepta plants da persunas pertutgadas directamain entras rapports en gasettas, radios, televisiuns e multimedia, sco er plants da terzas persunas. En sias posiziuns sa basa il cussegl da pressa sin la \u201cDecleraziun dals duairs e dretgs\u201d (\u00abIl codex da schurnalists\u00bb) e las directivas accumpagnantas. Tuttas posiziuns dal cussegl da pressa vegnan publitgadas sin www.presserat.ch, nua ch\u2019ins chatta anc ulteriuras infurmaziuns.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Preambel Il dretg a l\u2019infurmaziun, a la libra expressiun da las opiniuns ed a la critica \u00e8 in dretg uman fundamental. Schurnalistas e schurnalists segireschan il discurs necessari en la societad. Da quella obligaziun derivan lur duairs e dretgs. La responsabladad da las schurnalistas e dals schurnalists vers il public ha prioritad avant tuttas autras … Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":11682,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-11666","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/presserat.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11666","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/presserat.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/presserat.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/presserat.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/presserat.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11666"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/presserat.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11666\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11667,"href":"https:\/\/presserat.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11666\/revisions\/11667"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/presserat.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11682"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/presserat.ch\/rm\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}